Janusz "Bartek" Bartkiewicz

TRYBUNA MYŚLI NIESKRĘPOWANEJ

wtorek, 27 październik 2026 13:39

Śmiech przez łzy, czyli polityka dla wytrwałych

  •  
Oceń artykuł
(0 głosów)

 

Od przedwczoraj męczą mnie niemiłosiernie dwa tematy. Tak już czasami mam, że jakaś myśl uczepi się mnie niczym rzep psiego ogona i nie daje spokoju, dopóki nie zastąpi jej kolejna, najlepiej jeszcze bardziej absurdalna. Na szczęście żyjemy w czasach, w których politycy dbają o to, aby podobnych atrakcji nigdy nam nie zabrakło.

Oto Donald Trump z właściwą sobie skromnością opowiada, jakie to wspaniałe interesy zrobią Amerykanie na Wenezueli i Grenlandii, z których niemal za darmo popłyną do Stanów Zjednoczonych bogactwa, o jakich jego poprzednikom nawet się nie śniło. Sukces oczywiście historyczny, bo jak wiadomo, przed Trumpem Ameryka właściwie nie miała szczęścia do prezydentów. Aż dziw bierze, że przez tyle lat zdołała jakoś przetrwać.

Oczywiście ten różowy dement może opowiadać, co mu ślina na język przyniesie, ale mnie zastanawia brak reakcji na te imperialistyczne brednie nie tylko ze strony polskich polityków, lecz także prasy tzw. głównego nurtu. Czy dlatego, że Trump się obrazi i nakaże zakończyć sen o jankeskich bazach w Polsce?

Ale wracam do spraw, które bardziej nie dają mi spokoju.

Pierwsza to kobiety, które coraz wyraźniej pokazują Koalicji 15 Października czerwoną kartkę. I trudno się dziwić ich rozczarowaniu, skoro obietnice dotyczące praw reprodukcyjnych pozostały w znacznej mierze obietnicami. Zastanawia mnie jednak, czy niektóre z nich rzeczywiście wierzą, że kiedy po upadku rządu Tuska władzę obejmą Czarnek z Mentzenem, to natychmiast zagwarantują im pełne prawo do aborcji. Czy są przekonane, że postąpią tak już w pierwszym tygodniu urzędowania, zaraz po uroczystym otwarciu nowej epoki wolności obyczajowej. Bo ja bardziej spodziewam się, że aby wprowadzić i zabetonować swój chory światopogląd, zmuszą was drogie panie nie tylko do rodzenia dzieci skazanych na śmierć zaraz po przyjściu na świat, ale też do rejestrowania każdego aktu seksualnego. Zrobią tak, aby władza wiedziała, że kopulowanie ma służyć tylko i wyłącznie celom prokreacyjnym i aby żadna ciąża nie zniknęła jej z pola widzenia.

Oczywiście to tylko nadmiernie przerysowana czarna wizja, ale dalej obrzucajcie wyzwiskami Tuska i jego rząd, dalej namawiajcie, aby w najbliższych wyborach nie brać udziału, bo i po co?

Kiedy słyszę te wasze tak bardzo oburzone głosy i widzę te czarne procesje przeciwko rządowi, od razu przypomina mi się powiedzenie o karpiach, które protestowały przeciwko zakazowi Wigilii. Ech, wy wszystkie blondynki i brunetki, moje naiwne kobietki! Rozumiem rozczarowanie, rozumiem gniew, ale nie potrafię zrozumieć wiary, że ci, którzy dotąd sprzeciwiali się liberalizacji prawa aborcyjnego, nagle staną się jej najgorętszymi orędownikami. Czasami mam wrażenie, że w polskiej polityce logika dostała urlop bezterminowy, a zdrowy rozsądek przeszedł na wcześniejszą emeryturę. Śmieszne? Raczej straszne. A przede wszystkim smutne.

Drugi temat jest dla mnie równie poważny. Otóż zastanawiam się, dlaczego mam uważać Rosję za wroga, a Ukrainę za przyjaciela, wobec którego nie wypada nawet formułować zbyt stanowczych zarzutów. Czy wyłącznie dlatego, że Rosja napadła na Ukrainę? Nie mam najmniejszych wątpliwości, że rosyjska agresja zasługuje na jednoznaczne potępienie. Naruszenie suwerenności innego państwa i próba narzucenia mu swojej woli siłą nie znajdują żadnego usprawiedliwienia. Ale czy z tego automatycznie wynika, że powinniśmy bezkrytycznie akceptować wszystko, co dzieje się na Ukrainie, również w sprawach bezpośrednio dotyczących naszej historii i pamięci narodowej?

Trudno mi bowiem przejść obojętnie wobec gloryfikowania na Ukrainie UPA i Romana Szuchewycza, odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione na polskiej ludności. Jeżeli rzeczywiście rok 2027 miałby zostać poświęcony takim bohaterom, to chciałbym wiedzieć, jak mamy to pogodzić z pamięcią o naszych rodakach, których mordowano tylko dlatego, że byli Polakami. Mówi się, że to jedynie decyzja Rady Okręgu Lwowskiego, ale kiedy piszę te słowa, nie dotarła do mnie informacja, aby władze Ukrainy, a zwłaszcza Zełenski, potępiły tę uchwałę ani czy została ona uchylona.

Nie jest to zresztą odosobniony przypadek. Jak przypomina Leszek Miller, we Lwowie od lat istnieją liczne miejsca upamiętniające Stepana Banderę, Romana Szuchewycza oraz innych działaczy OUN i UPA. Są wśród nich pomniki, ulice, place, tablice pamiątkowe i ekspozycje muzealne. Szczególnie wymowna jest tablica poświęcona Szuchewyczowi umieszczona na budynku szkoły z polskim językiem nauczania. Na Cmentarzu Łyczakowskim znajduje się ponadto pomnik żołnierzy dywizji Waffen-SS „Galizien”. Miller zwraca również uwagę, że siedem polskich miast – Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Przemyśl, Rzeszów i Wrocław – utrzymuje stosunki partnerskie ze Lwowem, a ich samorządy nie reagują zdecydowanie na upamiętnianie postaci i formacji związanych z ukraińskim nacjonalizmem, odpowiedzialnych za zbrodnie na polskiej ludności Wołynia i Galicji Wschodniej.

I właśnie w tym miejscu pojawia się pytanie o polską rację stanu. Czy pomoc Ukrainie w obronie przed rosyjską agresją musi oznaczać rezygnację z konsekwentnego domagania się prawdy historycznej, godnego upamiętnienia ofiar i jednoznacznego potępienia ich oprawców? Przecież jedno nie wyklucza drugiego. Można popierać prawo Ukrainy do niepodległości, a jednocześnie stanowczo sprzeciwiać się gloryfikowaniu ludzi odpowiedzialnych za mordowanie Polaków. Przyjaźń między narodami nie powinna przecież polegać na przemilczaniu spraw bolesnych, lecz na uczciwym ich wyjaśnianiu.

Wracając do Rosji, oczywiste jest, że podejmuje ona wobec Polski działania nieprzyjazne i nie zamierzam ich usprawiedliwiać. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy traktować wrogość wobec Rosji jako niezmienną zasadę naszej polityki zagranicznej, niezależną od okoliczności i rzeczywistych interesów państwa. Zastanawiam się, w jakim stopniu obecny stan naszych stosunków wynika z polityki prowadzonej przez Moskwę, a w jakim z przyjętej przez Polskę postawy, która praktycznie wyklucza możliwość jakiegokolwiek porozumienia. Nie chodzi mi o ustępstwa wobec agresora ani o rezygnację z własnego bezpieczeństwa, lecz o pytanie, czy dyplomacja nie powinna pozostawiać miejsca na rozmowę nawet z państwami, których politykę zdecydowanie potępiamy.

Nie widzę też powodu, dla którego nasze stosunki z Ukrainą miałyby być oceniane wyłącznie przez pryzmat rosyjskiej agresji. Ukraina ma prawo oczekiwać od Polski pomocy i solidarności, ale Polska ma równie uzasadnione prawo oczekiwać od Ukrainy szacunku dla swojej historii i pamięci o pomordowanych rodakach. W obu przypadkach podstawą naszej polityki powinien być interes Polski, a nie emocjonalne deklaracje przyjaźni czy wrogości.

Czy zatem w polityce zagranicznej nie powinno być więcej miejsca na chłodną kalkulację własnych interesów zamiast nieustannego demonstrowania, kogo kochamy, a kogo nienawidzimy? Bo przecież państwa nie mają wiecznych przyjaciół ani wiecznych wrogów. Mają natomiast interesy, o które powinny umieć skutecznie zabiegać.

I tak oto dochodzę do wniosku, że polityka jest zajęciem szczególnym. Można w niej obiecywać kobietom prawa, których później nie sposób uchwalić, nazywać bohaterami ludzi odpowiedzialnych za zbrodnie, a interesy międzynarodowe przedstawiać jako wielką loterię, w której jeden prezydent zgarnia całą pulę. A my, zwykli obywatele, mamy to wszystko obserwować, rozumieć i najlepiej jeszcze oklaskiwać.

Coraz częściej odnoszę wrażenie, że polityka stała się profesją, w której przyzwoitość bywa przeszkodą, konsekwencja wadą, a pamięć historyczna zależy od aktualnych potrzeb dyplomacji.

Pozostaje więc śmiech. Tyle że coraz trudniej odróżnić, czy śmiejemy się jeszcze z polityków, czy już z własnej bezradności. I chyba właśnie to jest w tym wszystkim najsmutniejsze.

 

2779753